THS (TRL) Nedir? TÜBİTAK'tan Horizon Europe'a Teknoloji Hazırlık Seviyesi Rehberi

THS (TRL) Nedir? TÜBİTAK ve Horizon Europe Projelerinde Neden Kritik?

Teknoloji Hazırlık Seviyesi (THS), bir Ar-Ge projesinin fikir aşamasından pazara kadar hangi noktada olduğunu gösteren en kritik göstergedir. TÜBİTAK, Horizon Europe ve birçok AB fonunda proje değerlendirmesinin temelini oluşturur.

👉 Pek çok başvuru, THS seviyesi yanlış belirlendiği için elenir. Bu rehberde THS’nin ne olduğunu, 9 seviyeyi, TÜBİTAK’ın %80 kuralını ve en kritik hata olan “zincir kırılması” konusunu net şekilde anlatıyoruz.

🧠 Teknoloji Hazırlık Seviyesi (THS) Nedir?

THS, bir teknolojinin laboratuvardan gerçek pazara ne kadar yakın olduğunu gösteren 1’den 9’a kadar uzanan bir ölçektir.

TÜBİTAK

Horizon Europe

AB fonları

tarafından standart olarak kullanılmaktadır.

📊 THS Seviyeleri: 1’den 9’a

THS 1: Temel bilimsel ilkeler

THS 2: Teknoloji konsepti

THS 3: Deneysel kanıt

THS 4: Laboratuvar doğrulama

THS 5: Simülasyon ortamı

THS 6: Prototip (lab)

THS 7: Prototip (saha)

THS 8: Sistem tamamlandı

THS 9: Ticarileşmiş ürün

👉 Kritik eşik: THS 6 sonrası = pazara yaklaşım

⚙️ TÜBİTAK’ta THS Nasıl Hesaplanır?

TÜBİTAK, THS’yi klasik TRL’den farklı olarak % tamamlanma mantığıyla hesaplar.

%0 → Başlanmadı

%20 → Yeni başladı

%40 → Az ilerleme

%60 → Yarılandı

%80 → Büyük ölçüde tamamlandı

%100 → Tamamlandı

👉 Bir seviyenin tamamlanmış sayılması için:

ortalama ≥ %80 olmalıdır

⚠️ En Kritik Kural: Zincir Kırılması

THS sistemi zincir mantığıyla çalışır.

THS 1: %85 ✅

THS 2: %82 ✅

THS 3: %68 ❌

THS 4: %80 ✅

👉 SONUÇ: Proje THS 2 seviyesinde kabul edilir Çünkü eksik olan ilk halka sistemi aşağı çeker.

🚨 Değerlendirici Gözünden THS

Değerlendiriciler için THS sadece teknik bir veri değildir.

Projenin gerçekçi olup olmadığını

Ekibin teknik yeterliliğini

Ticarileşme ihtimalini

ölçen ana göstergedir.

🧪 8 Farklı THS Soru Seti

TÜBİTAK farklı alanlar için ayrı değerlendirme setleri kullanır:

Genel mühendislik

Yazılım

Sağlık / ilaç

Biyomedikal

Tanı sistemleri

Tarım biyoteknolojisi

Bitki koruma / hayvancılık

👉 Yanlış set seçimi → yanlış THS sonucu

🌍 THS ve Ar-Ge Fonları

🇹🇷 TÜBİTAK

THS zorunludur

Mevcut + hedef THS yazılır

%80 kuralı uygulanır

🇪🇺 Horizon Europe

TRL çağrıya göre belirlenir

Yanlış TRL → direkt elenme

👉 Örnek:

TRL 3–5 → Araştırma

TRL 6–8 → Pilot / demo

TRL 8–9 → Ticarileşme

📈 Veriler Ne Diyor?

Analizlere göre:

Projelerin %49’u araştırma aşamasında kalıyor

Sadece %39’u ticarileşmeye ulaşıyor

👉 En büyük sorun: ürünleşememe

🎯 Sonuç

THS sadece teknik bir detay değildir.

👉 Projenin kaderini belirleyen ana parametredir.

👉 doğru konumlandırılmış THS seviyelerinden çıkar.